Hesperian Health Guides

Koronavirüs — KOVİD-19


COVID-19 nedir?

KOVİD-19, mikroskop olmadan görülemeyecek kadar küçük bir mikrop olan koronavirüsün yol açtığı insanlar arasında kolayca yaılabbilen bir hastalıktır. KOVİD-19 kuru öksürük, nefes darlığı, ateş, halsizlik ve vücut ağrıları gibi gribe benzer belirtilere yol açar. KOVİD-19 çoğunlukla solunum sistemini etkiler. Çoğu enfeksiyonlar tehlikeli değilse de, zatürreye (ciddi bir akciğer enfeksiyonu) yol açabilir ve ağır seyreden vakalarda ölümcül olabilir.

Koronavirüs nasıl bulaşır?

Corona color Page 1-1.png

Koronavirüs vücudunuza ağız, su ve gözler yoluyla girer. Bu enfekte bir kişinin size veya temas ettiğiniz yüzeylere doğru soluduğunda, öksürdüğünde veya hapşırdığında gerçekleşir. Çoğu kişide hastalık enfekte olduktan sonraki 5 gün içinde ortaya çıkar, fakat koronavirüs hastalık belirtileri ortaya çıkmadan 2 ila 14 gün vücutta bulunabilir. Ve bazı insanlar, özellikle çocuklar, enfekte oldukları halde hiç hasta olmayabilirler. Böylece insanlarda koronavirüs olduğu halde bunu bilmeyebilirler ve başlklarına bulaştırabilirler. Koronavirüs bazı yüzeylerde ve eşyalarda en az 3 gün, muhtemelen daha uzun, yaşayabilir. Temasla kolayca bulaşabilir.

Koronavirüs kime bulaşır?

Koronavirüs herkese buaşabilir. Hastalanıp iyileşenlerin yeniden enfekte olup olmayacağı bilinmemektedir. 45 yaş üstü erişkinler, özellikle yaşlılar ve daha önce hastalığı (özellikle akciğerde) olanlar ve bağışıklık sistemi zayıf olanlar koronavirüse yakalanma ve daha şiddetli etkilenme bakımından yüksek riske sahipitir.

Hastalık nasıl önlenir?

a man and a woman reaching towards each other, but not touching.
2 metre
Sizin maskeniz çevrenizdekileri korur.
Onların maskeleri de sizi.

Halihazırda koronavirüs için bir aşı veya özel bir ilaç yoktur. Koronavirüs antibiyotiklerden veya ev ilaçlarından etkilenmez. Koronavirüs sadece temas engellenerek ve sık sık temizlenerek önlenebilir.

  • Su ve sabun veya alkol bazılı bir temizleyici ile ellerinizi sık sık yıkayın.
    • Su ve sabun ile 20 saniye süreyle kuvvetli yıkayın. Tırnak diplerini fırçalamayı, eline tamamıyla birlikte bileği ve ön kolu temizlediğinizden emin olun.
    • Dışarıdan eve döndüğünüzde, tuvaleti kullandığınızda yemeklerden önce, ve öksürme, hapşırma, veya sümkürmeden sonra daima ellerinizi yıkayın.
    • Ellerinizi yıkamadan yüzünüze temas etmekten kaçının.
  • Koronavirüs bulunabilecek yüzeyleri (tezgah üstleri, kapı kolları vb.) alkol veya çamaşır suyu içeren dezenfektanlarla temizleyin:
    • Alkol: %70'lik izopropil alkol koronavirüsü çabucak öldürür. Tezgah üstlerini, kapı kollarını ve ekipmanları temizlemek için kullanılır. En iyisi % 60'lık veya %70'lik çözeltidir; %100'lük olanı kullanmayın çünkü işe yaramaz. Alkol %100'lük ise, 2 ölçü alkole 1 ölçü su olacak şekilde su ekleyin . Önce su ve sabunla temizleyin, alkol solüsyonu ile silin ve havada kurumaya bırakın.
    • Çamaşır suyu: Çamaşır suyu piyasada genellikle %5'lik çözelti şeklinde bulunur. Seyreltmek için soğuk su ekleyin (sıcak su işe yaramaz). Zeminler ve geniş yüzeyler için, 20 litre suya 500 ml çamaşır suyu katarak kullanın. Küçük miktarlar gerekiyorsa bardak suya 3 yemek kaşığı çamaşır suyu (1 litre suda 50 ml çamaşır suyu) ilave edin. Önce sabun ve su ile temizleyip çamaşır suyu çözeltisi ile silin ve havayla kurumaya bırakın.
  • Elinizin sık değdiği eşyaları dezenfektanlarla temizleyin.
  • Çamaşırları çamaşır sabunu ve sıcak su, mümkünse yıkayın. Çamaşır makinenizin ön-yıkama programı varsa, mutlaka onu kullanın. Elle çamaşır yıkıyorsanız, iyice yıkayın, bol sabun kullanın ve güneş ışığı altında kurutun.
  • Kendinizi maske ile koruyun: Koronavirüs enfeksiyonu şüphesi olan bir hastanın bakımını sağlıyorsanız, sizi N95 maske cerrahi maskeye göre daha iyi koruyacaktır. Maskenin doğru kullanımı:
    • Ellerinizi alkol-bazlı el temizleyicisi veya sabun ve su ile temizleyin, ağzınızı ve burnunuzu maske ile kapatın. Yüzünüzle maske arasında boşluk kalmadığından emin olun.
    • Takarken maskeye dokunmayın, nemlenirse yenisiyle değiştirin.
    • o Maskeyi çıkartmak için, başınızın veya kulaklarınızın arkasındaki bağları kullanın (maskenin kendsine dokunmayın), hemen kapalı bir kutuya atın ve ellerinizi yıkayın.
    • Maskeleri tekrar kullanmayın. N95 tipi bir maskeyi tekrar kullanacaksanız, dezenfekte etmek için 72°C sıcaklıkta 30 dakika kaynatın. Veya, en az 5 maskeniz varsa, her birini ayrı bir kutuya koyun ve sırayla her gün birini takın.
  • Başkalarını korumak için maske takın: Kişi bilmediği halde enfekte olabileceği için, basit bir bez maske takmak insanların başkalarına hastalık bulaştırmalarını önler, tabi ki herkesin maske takması şartıyla. Aşı olmadıkça, koronavirüsün yayılımını durdurmak toplumunuzu korumanın tek yoludur. Maske taksanız bile ellerinizi sık sık yikamak ve 2 metre mesafeyi korumak şarttır, çünkü maskeniz etrafınızdakileri korur, sizi değil.
  • Sağlık durumunuzu izleyin. Kuru öksürük, solunum zorluğu, göğüs ağrısı veya sıkışma hissi ve ateş varsa önce doktorunuzu veya yerel sağlık yetkilisini arayarak nerede ve nasıl tanı konabileceğini ve tedavi yapılabileceğini öğrenin. Because the most serious danger from KOVİD-19'un en biyik tehlikesi nefes alamamaktır (Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu). Bu durum için yapılacak tedavide ancak hastanelerde bulunan oksijen ve mekanik ventilatör kullanılır.


İlgili Bağlantılar



This page was updated:01 Eyl 2020